DİNOZORLAR

TRICERATOPS
Triceratops (Üç Boynuzlu Yüz)
Devir: Geç Kretase Çağı 67-65 milyon yıl önce
Beslenme: Çalılıklarda otlanma
Boyu: 9 metre uzunluğunda; 6 ton

Boynuzlu, otobur bir dinozor olan Triceratops yaklaşık 67-65 milyon yıl önce, Dinozorlar Çağının en sonlarında Kuzey Amerika'nın batısında yaşardı. Triceratops'un fosilleri yaygın bulunur. Hem kemiklerden, hem de izlerden aile grupları ya da sürü halinde yaşadığını biliyoruz. 65 yıl önce kimin kimi yediğine kanıt olarak, kemikleri üstünde Tyrannosaurus'un diş izleriyle korunan Triceratops'lar sayesinde Tyrannosaurus'a av olduğunu da biliniyor. Triceratops'un burnunda bir boynuz, alnında bir çift boynuz ve boynunu koruyan çok büyük, kemikli bir yakası vardı. Tıpkı günümüzde gergedanların kendilerini savunmaları gibi, saldırıya geçmiş beş tonluk bir Triceratops en büyük yırtıcı hayvanı bile yıldırabilirdi. Sürü halinde yaşama da Triceratops'un savunma yöntemlerinden biri olabilir. Yetişkinler koruyucu bir halka oluşturur, yavruları ortalarında güvende tutarlardı.

TYRANNOSAURUS REX
Tyrannosaurus Rex (Korkunç Kertenkele)
Devir: Geç Tebeşir Çağı 67-65 milyon yıl önce
Beslenme: Etobur
Boyu: 12m uzunluğunda x 5.6m boyunda: 7 ton

Tyrannosaurus gelmiş geçmiş en büyük etobur kara hayvanlarından biridir. Yetişkinleri 12 m boya erişebiliyor ve yaklaşık 6 ton geliyordu. Tyrannosaurus avını çok büyük lokmalarla yiyerek besleniyor, 15 cm uzunluğundaki dişleriyle deriyi ve kasları parçalıyordu. Alt çenesinin ortadan eklemli olması ağzını daha da fazla açabilmesini sağlıyordu Tyrannosaurus büyük olasılıkla tek başına dolaşıyor, ya da küçük aile grupları halinde yaşıyordu. Fosilleri ender görülmektedir ve yalnızca onbir iskelet bulunmuştur. Tyrannosaurus aktif ve hızlı bir koşucu muydu? Triceratops gibi otobur hayvan sürülerini izleyip yavruları, yaşlıları ve yaralıları mı avlıyordu, yoksa rastladığı leşlerden beslenen bir leş yiyici miydi? Bilimadamlarının görüşleri farklıdır. Tyrannosaurus saniyede 10 metre hıza ulaşabiliyordu – daha hızlı koşsa tökezleyip düşmesi halinde ölürdü ve büyük olasılıkla uzun mesafeleri koşacak kadar dayanıklı değildi. Kullandığı yöntemler büyük olasılıkla leş yemek ve tuzak kurarak avlanmaktı. Her iki örnekte de, Tyrannosaurus uzun mesafelerden yiyeceğini algılayabiliyordu. 3-4 m yükseklikten etrafı gözleyebiliyordu, keskin gözleri ve çok keskin bir koku alma duyusu vardı.

ANKYLOSAURUS
Anklyosaurus ( Sert Zırhlı Kertenkele)
Devir: Tebeşir Çağı 64-90 milyon yıl önce
Beslenme: Otobur
Boyu: 10m uzunluğunda

Ankylosauruslar kısa ve kalın bacaklı yaratıklardı. Vücutlarını koruyan kemikli mahmuz ya da plakalardan oluşan şeritler vardı. Kafataslarının arkasında üçgen biçimli iri boynuzları bulunuyordu ve kafalarının iki yanı tamamen kemikle korunuyordu. Kuyruğun ucundaki ağır kemik topuz büyük olasılıkla savunma silahı olarak kullanılıyor ve hayvan kuyruğunu sertçe sallayıp öldürücü bir darbe indirebiliyordu. Bu hayvanlar cüsselerine oranla şaşırtıcı derece çeviktiler ve Kuzey Amerika ile Moğolistan'da yaşıyorlardı.

BARYONYX
Baryonyx (Ağır pençeli)
Devir: Erken Tebeşir Çağı 124 milyon yıl önce
Beslenme: Balık ağırlıklı
Boyu: 10.5m uzunluğunda

Baryonyx İngiltere, Fransa ve Belçika'nın ılıman ovalarında yaşardı. Bu yırtıcı hayvan nehir, göl ve bataklık boylarındaki iğneyapraklı ve sikad ormanlarında, eğrelti otlarıyla kaplı alanlarda ve atkuyruğu çayırlarında dolaşırdı. Suya girer ve başparmaklarındaki büyük iri pençesiyle 1 m'ye kadar boyda balıkları avlardı. Uzun ağzı, sar ve sivri dişleri ve s-biçimli çene kıvrımıyla günümüzdeki balık yiyen timsahlara çok benzer özellikler taşırdı.

ORNİTHOMİMOSAUR
Orni-tho-mimo-saur = 'Devekuşu Dinozoru'
Yaş: 70 milyon yıl
Devir: Geç Tebeşir Çağı
Bölge: Kuzey Amerika ve Moğolistan

‘Deveşuku Dinozorları’ olarak da bilinen Ornithomimosaur Erken Kretase Çağında Kuzey Amerika'nın batısında ve Asya’nın doğusunda (Moğolistan) yaşarlar, 3-4 m uzunluğundaki gövdeleriyle boyut ve görünüm olarak günümüzdeki devekuşu veya emu gibi uçamayan kuşlara çok benzerlerdi.



OVIRAPTOR
Yaş: 70 milyon yıl
Devir: Geç Tebeşir Çağı
Bölge: Moğolistan

En olağandışı dinozorlardan biri olan Oviraptor 1.5 – 2 m uzunluğundaydı. Kısa bir başı vardı ve çeneleri göreceli olarak Ornithomimosaur'dan daha büyüktü. Çene kemikleri tümüyle dişsizdi, ama belki boynuzsu bir kılıfla kaplı olabilir. Bu ve eğimli muazzam alt çeneleri Oviraptor’un yiyeceğini çok güçlü bir şekilde ezebildiğini gösteriyor. İsmi ‘yumurta hırsızı’ anlamına gelen Oviraptor, ısırarak ezdiği başka dinozorların yumurtalarıyla besleniyor olabilirdi.